Μωρομάντηλα στην τουαλέτα: γιατί βουλώνουν την αποχέτευση και τι κάνετε

Τα μωρομάντηλα και τα υγρά μαντηλάκια δεν πρέπει να πηγαίνουν στην τουαλέτα, ακόμη κι όταν η συσκευασία γράφει «flushable». Είναι φτιαγμένα για να μη σκίζονται βρεγμένα, οπότε δεν διαλύονται όπως το χαρτί υγείας: σκαλώνουν στη στροφή της λεκάνης, στις ενώσεις του σωλήνα ή στην κάθετη στήλη και μαζεύουν γύρω τους χαρτί και λίπη. Ένα μαντηλάκι σπάνια φέρνει βούλωμα την ίδια μέρα, η συνήθεια όμως καταλήγει σχεδόν πάντα σε απόφραξη λεκάνης ή στήλης.

Γιατί τα μωρομάντηλα δεν διαλύονται όπως το χαρτί υγείας

Το χαρτί υγείας διαλύεται επειδή είναι φτιαγμένο από κοντές ίνες κυτταρίνης με χαλαρούς δεσμούς: με το νερό και την κίνηση του καζανακιού γίνεται πολτός μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Το μωρομάντηλο είναι μη υφασμένο ύφασμα με μακριές ίνες, πλεγμένες ή δεμένες έτσι ώστε να αντέχουν το τρίψιμο ενώ είναι εμποτισμένες με υγρό. Αυτή ακριβώς η αντοχή, που το κάνει χρήσιμο στην αλλαγή πάνας ή στο ντεμακιγιάζ, το κρατά ακέραιο σε όλη τη διαδρομή μέσα στους σωλήνες.

Πολλά υγρά μαντηλάκια περιέχουν και συνθετικές ίνες, δηλαδή πλαστικό. Από τις 3 Ιουλίου 2021, ο Εκτελεστικός Κανονισμός (ΕΕ) 2020/2151 υποχρεώνει τις συσκευασίες αυτών των μαντηλιών να έχουν τυπωμένη σήμανση ότι το προϊόν περιέχει πλαστικό, στη γλώσσα της χώρας όπου πωλούνται. Αν τη δείτε, το μαντηλάκι σίγουρα δεν πάει στη λεκάνη. Αν δεν τη δείτε, αυτό δεν σημαίνει ότι διαλύεται: και τα μαντηλάκια από φυσικές ίνες θέλουν πολύ περισσότερο χρόνο από όσο κάνει το νερό να φτάσει στην επόμενη στροφή.

Τι σημαίνει η ένδειξη «flushable»

Η ένδειξη «flushable» ή «πετιέται στην τουαλέτα» είναι δήλωση του κατασκευαστή ότι το μαντηλάκι περνά από τη λεκάνη όταν τραβάτε το καζανάκι. Δεν σημαίνει ότι θα διαλυθεί πριν σκαλώσει σε μια τραχιά ένωση, σε ένα παλιό μαντέμι ή σε μια στήλη με άλατα. Γι’ αυτό και τα «flushable» καταλήγουν συχνά στα ίδια βουλώματα με τα κοινά μωρομάντηλα.

Το «fatberg» του Λονδίνου

Το πιο γνωστό παράδειγμα για το τι κάνουν τα μαντηλάκια στο δίκτυο είναι η μάζα που βρέθηκε τον Σεπτέμβριο του 2017 σε υπόνομο του Whitechapel στο Λονδίνο: μήκος πάνω από 250 μέτρα, βάρος περίπου 130 τόνοι. Ο σκελετός της ήταν υγρά μαντηλάκια, δεμένα μεταξύ τους με λάδια και λίπη, και για να σπάσει χρειάστηκαν φτυάρια και νερό υψηλής πίεσης. Ο ίδιος μηχανισμός, σε μικρότερη κλίμακα, κλείνει τον σωλήνα ενός μπάνιου ή τη στήλη μιας πολυκατοικίας: το μαντηλάκι δίνει το πλέγμα και το λίπος την κόλλα.

Πού σκαλώνουν τα μωρομάντηλα: από τη λεκάνη ως το φρεάτιο

Το σημείο όπου θα κολλήσει ένα μαντηλάκι εξαρτάται από τη διαδρομή του νερού, και κάθε σημείο δίνει διαφορετικό σύμπτωμα. Ο πίνακας σας βοηθά να καταλάβετε πόσο βαθιά βρίσκεται το πρόβλημα.

Σημείο	Τι συμβαίνει εκεί	Τι βλέπετε	Τι χρειάζεται
Στροφή της λεκάνης	Το μαντηλάκι διπλώνει στο κυρτό κανάλι της πορσελάνης και κρατά το χαρτί	Η στάθμη ανεβαίνει αμέσως μετά το τράβηγμα και πέφτει πολύ αργά	Βεντούζα· αν δεν αρκεί, απόφραξη λεκάνης τουαλέτας
Οριζόντιος σωλήνας του μπάνιου	Τα μαντηλάκια στοιβάζονται σε γωνία ή σε κομμάτι με μικρή κλίση	Ανεβαίνει νερό στο σιφώνι του δαπέδου ή στη μπανιέρα όταν τραβάτε το καζανάκι	Απόφραξη λεκάνης ή σιφωνιού, ανάλογα με το σημείο
Κάθετη στήλη πολυκατοικίας	Μαντηλάκια από πολλά διαμερίσματα τυλίγονται σε μια τραχιά ένωση	Νερό ανεβαίνει στις λεκάνες των χαμηλών ορόφων όταν τραβούν οι από πάνω	Απόφραξη κάθετης στήλης τουαλετών
Κεντρικό φρεάτιο ή αντλία λυμάτων	Μαζεύονται στο σιφόνι του φρεατίου ή τυλίγονται στην πτερωτή της αντλίας	Βουλώνουν μαζί όλα τα σημεία του ισογείου ή σταματά η αντλία του υπογείου	Απόφραξη κεντρικού φρεατίου ή καθαρισμός αντλιοστασίου

Πώς καταλαβαίνετε ότι φταίνε μαντηλάκια

Το βούλωμα από μαντηλάκια έχει ένα χαρακτηριστικό μοτίβο: η λεκάνη ανοίγει με τη βεντούζα, δουλεύει κανονικά λίγες μέρες και μετά ξαναβουλώνει. Η βεντούζα ανοίγει ένα κανάλι μέσα από τη μάζα, η ίδια η μάζα όμως μένει στη θέση της και πιάνει ξανά το επόμενο χαρτί. Άλλα σημάδια:

η λεκάνη αδειάζει όλο και πιο αργά μέσα σε εβδομάδες, χωρίς να έχει πέσει κάτι συγκεκριμένο·
το πρόβλημα ξεκίνησε αφού ήρθε μωρό στο σπίτι, αφού άρχισε η φροντίδα ενός ηλικιωμένου ή αφού αλλάξατε προϊόντα καθαρισμού·
σε κατάλυμα, η λεκάνη βουλώνει λίγο μετά από αλλαγή επισκεπτών·
μαζί με το χαρτί επιστρέφουν στη λεκάνη κομμάτια υφάσματος που δεν λιώνουν.

Στα μωρομάντηλα λογαριάστε και όλα τα «συγγενικά» τους: μαντηλάκια ντεμακιγιάζ, υγρό χαρτί υγείας, πανάκια καθαρισμού της λεκάνης, βαμβάκια, σερβιέτες και προστατευτικά σλιπ.

Έπεσε μωρομάντηλο στη λεκάνη: τι κάνετε τώρα

Αν το βλέπετε ακόμη, βγάλτε το με γάντι πριν τραβήξετε το καζανάκι. Αν η στάθμη ανέβηκε, ακολουθήστε αυτή τη σειρά:

Κλείστε τον διακόπτη του καζανακιού, για να μη γεμίσει ξανά η λεκάνη από λάθος.
Φορέστε γάντια και, αν η στάθμη είναι κοντά στο χείλος, αφαιρέστε νερό με ένα κύπελλο σε κουβά. Στρώστε πετσέτες γύρω από τη βάση.
Πιάστε ό,τι φαίνεται. Ένα μαντηλάκι που κάθεται στο στόμιο βγαίνει με το χέρι, με γάντι, και πηγαίνει σε σακούλα στον κάδο.
Βεντούζα λεκάνης με φούστα. Πιέστε απαλά την πρώτη φορά για να φύγει ο αέρας και μετά κάντε σταθερές κινήσεις, δίνοντας βάρος και στο τράβηγμα προς τα πάνω. Η αναρρόφηση μπορεί να ξεκολλήσει το μαντηλάκι προς τα πίσω, ενώ το σκέτο δυνατό σπρώξιμο κινδυνεύει να το στείλει πιο βαθιά.
Σπιράλ χειρός για λεκάνες, μόνο αν έχετε ήδη, με το προστατευτικό κάλυμμα που δεν γρατσουνίζει την πορσελάνη. Γυρίστε το αργά και, αν πιάσει κάτι, τραβήξτε το προς τα έξω αντί να το σπρώξετε.

Τι δεν βοηθά με τα μαντηλάκια

Τα χημικά αποφρακτικά. Δεν διαλύουν συνθετικές ίνες, αραιώνονται στο νερό της λεκάνης και το κάνουν επικίνδυνο για όποιον βάλει μετά βεντούζα. Περισσότερα στον οδηγό για τα χημικά αποφρακτικά και πότε βλάπτουν.
Το βραστό νερό. Η απότομη αλλαγή θερμοκρασίας μπορεί να ραγίσει την πορσελάνη, και πάντως δεν «λιώνει» το ύφασμα. Αν θέλετε να ρίξετε νερό, ας είναι ζεστό της βρύσης.
Η συρμάτινη κρεμάστρα. Χαράζει το σμάλτο και συνήθως τρυπά το μαντηλάκι αντί να το πιάσει.

Σταματήστε εδώ και καλέστε

Αν δύο γύροι με βεντούζα δεν κατέβασαν τη στάθμη, σταματήστε τις δοκιμές και τηλεφωνήστε. Το ίδιο ισχύει όταν:

ανεβαίνει νερό στο σιφώνι του δαπέδου, στη μπανιέρα ή στον νιπτήρα όσο δοκιμάζετε·
η λεκάνη ξαναβουλώνει μέσα σε λίγες μέρες αφότου την ανοίξατε·
πρόβλημα έχουν και οι γείτονες των κάτω ορόφων·
έχει μπει στη λεκάνη χημικό αποφρακτικό ή καθαριστικό·
για μήνες πήγαιναν στη λεκάνη μαντηλάκια, οπότε η μάζα είναι πιθανότατα πιο βαθιά από όσο φτάνει η βεντούζα.

Για τα μαντηλάκια το κατάλληλο εργαλείο είναι συνήθως το ηλεκτρικό σπιράλ με κεφαλή-γάντζο, που τα πιάνει και τα βγάζει ολόκληρα αντί να τα σπρώξει πιο κάτω. Την τιμή και τις περιπτώσεις όπου φταίει η στήλη θα τις βρείτε στη σελίδα για το ξεβούλωμα λεκάνης από τεχνικό.

Πρόληψη: ένας κάδος δίπλα στη λεκάνη λύνει το μεγαλύτερο μέρος του προβλήματος

Η πρόληψη είναι απλή: στη λεκάνη πηγαίνει μόνο χαρτί υγείας, και όλα τα υπόλοιπα σε κάδο με καπάκι που βρίσκεται πάντα δίπλα της. Τα μαντηλάκια καταλήγουν εκεί όπου είναι πιο εύκολο να πεταχτούν, άρα ο κάδος πρέπει να είναι πιο βολικός από το καζανάκι.

Κάδος με πεντάλ και σακούλα σε κάθε μπάνιο, και στον ξενώνα. Σε σπίτι με μωρό, ξεχωριστός κάδος για πάνες και μαντηλάκια στο σημείο της αλλαγής.
Φροντίδα ηλικιωμένου: ενημερώστε όποιον βοηθά, γιατί τα υγρά μαντηλάκια φροντίδας χρησιμοποιούνται σε μεγάλες ποσότητες και συχνά πηγαίνουν στη λεκάνη από συνήθεια.
Διαβάστε τη συσκευασία, αλλά μην την εμπιστεύεστε: ακόμη και χωρίς σήμανση πλαστικού, το μαντηλάκι πηγαίνει στα σκουπίδια.
Καταλύματα: μια σύντομη πινακίδα, και στα αγγλικά, γλιτώνει πολλά τηλεφωνήματα. Δείτε τον πρακτικό οδηγό για αποφράξεις σε Airbnb.
Πολυκατοικίες: αν η στήλη βουλώνει επανειλημμένα από μαντηλάκια, μια ανακοίνωση στην είσοδο κοστίζει λιγότερο από την επόμενη απόφραξη. Για το πώς οργανώνεται η επέμβαση με τον διαχειριστή, δείτε τις αποφράξεις πολυκατοικιών.

Συχνές ερωτήσεις για τα μωρομάντηλα στην τουαλέτα

Τα μαντηλάκια που γράφουν «flushable» μπορώ να τα ρίχνω στη λεκάνη;

Καλύτερα όχι. Η ένδειξη σημαίνει ότι το μαντηλάκι περνά από τη λεκάνη, όχι ότι διαλύεται όπως το χαρτί υγείας. Σε σωλήνες με μικρή κλίση, παλιές ενώσεις ή άλατα σκαλώνει και γίνεται η αρχή ενός βουλώματος.

Έριξα κατά λάθος ένα μωρομάντηλο. Θα βουλώσει η λεκάνη;

Ένα μόνο μαντηλάκι συνήθως περνά. Αν η λεκάνη αδειάζει κανονικά, μην τραβάτε ξανά και ξανά το καζανάκι για να το σπρώξετε· παρακολουθήστε τα επόμενα τραβήγματα. Αν η στάθμη αρχίσει να ανεβαίνει, κλείστε τον διακόπτη και δοκιμάστε βεντούζα λεκάνης.

Διαλύει το χημικό αποφρακτικό τα μωρομάντηλα;

Όχι. Οι ίνες των μαντηλιών, ιδίως οι συνθετικές, δεν διαλύονται από τα αποφρακτικά του εμπορίου. Το χημικό αραιώνεται στο νερό της λεκάνης και μένει εκεί ως κίνδυνος για τα χέρια και τα μάτια σας και για τον τεχνικό που θα έρθει.

Γιατί η λεκάνη ξαναβουλώνει λίγες μέρες μετά τη βεντούζα;

Επειδή η βεντούζα άνοιξε ένα πέρασμα μέσα από τη μάζα των μαντηλιών, αλλά δεν την έβγαλε. Τα μαντηλάκια μένουν στον σωλήνα και πιάνουν το επόμενο χαρτί. Χρειάζεται σπιράλ που θα τα τραβήξει έξω ή ξέπλυμα του σωλήνα με μηχάνημα.

Πού πετάω τα χρησιμοποιημένα μωρομάντηλα;

Στα κοινά οικιακά απορρίμματα, μέσα σε σακούλα. Δεν πηγαίνουν στη λεκάνη, ούτε στον μπλε κάδο ανακύκλωσης, γιατί δεν ανακυκλώνονται.

Ποιος πληρώνει όταν η στήλη της πολυκατοικίας βουλώσει από μαντηλάκια;

Η κοινή στήλη είναι κοινόχρηστο μέρος του κτιρίου, οπότε η απόφραξή της πληρώνεται συνήθως από τα κοινόχρηστα, σύμφωνα με τον κανονισμό της πολυκατοικίας. Για το τι κάνει ο διαχειριστής και πώς μοιράζεται το κόστος, δείτε τον οδηγό ποιος πληρώνει την απόφραξη σε πολυκατοικία.

Βούλωσε η λεκάνη και η βεντούζα δεν φτάνει;

Οι Αποφράξεις Αντωνίου ξεβουλώνουν λεκάνες και στήλες σε όλη την Αττική, 24 ώρες το 24ωρο, και τις Κυριακές. Τηλεφωνήστε στο 210.88.38.479 ή στο 694.800.1300 και πείτε μας αν βουλώνει μόνο η δική σας λεκάνη ή και των γειτόνων.