Λίπη στον νεροχύτη: τι να μη ρίχνετε και τι κάνετε με τα λάδια

Λάδια, λίπη και λιπαρά υπολείμματα δεν πρέπει να πηγαίνουν στον νεροχύτη, ούτε ζεστά ούτε μαζί με απορρυπαντικό. Μέσα στον σωλήνα κρυώνουν, κολλούν στα τοιχώματα και με τον καιρό γίνονται μια κηρώδης κρούστα που στενεύει τη διατομή, ώσπου η γούρνα σταματά να αδειάζει και χρειάζεται απόφραξη νεροχύτη. Το λάδι του τηγανιού μαζεύεται κρύο σε κλειστό δοχείο και πηγαίνει σε κάδο τηγανελαίων ή, αν δεν υπάρχει, στα σκουπίδια· τα υπόλοιπα λίπη σκουπίζονται με χαρτί πριν από το πλύσιμο.

Τι παθαίνει το λίπος μέσα στον σωλήνα

Το λίπος περνά από τρία στάδια μέσα στην αποχέτευση της κουζίνας, και κανένα δεν φαίνεται από την τάπα.

Κρυώνει και πήζει. Το βούτυρο, το λίπος του κρέατος και το λάδι καρύδας γίνονται στερεά σε θερμοκρασία δωματίου. Τα υγρά λάδια, όπως το ελαιόλαδο και το ηλιέλαιο, δεν στερεοποιούνται αμέσως, γίνονται όμως πιο πηχτά στον κρύο σωλήνα και απλώνουν ένα λιπαρό φιλμ στα τοιχώματα.
Κολλά και μαζεύει. Πάνω στο φιλμ κολλούν ψίχουλα, ρύζι, κατακάθι καφέ και σαπούνι. Κάθε πλύσιμο προσθέτει μια λεπτή στρώση, σαν τα δαχτυλίδια ενός κορμού.
Σκληραίνει. Τα λιπαρά οξέα αντιδρούν με το ασβέστιο του νερού και σχηματίζουν μια σκληρή, σαπουνώδη μάζα που δεν ξεπλένεται πια με νερό. Όσο πιο σκληρό είναι το νερό, τόσο πιο γρήγορα γίνεται αυτό· ο μηχανισμός εξηγείται στον οδηγό για τα άλατα στην αποχέτευση.

Το λίπος δεν σταματά απαραίτητα στο σιφώνι. Συνήθως πήζει λίγα μέτρα πιο κάτω, στον οριζόντιο σωλήνα μέσα στον τοίχο, εκεί όπου το νερό έχει πια κρυώσει, ή εκεί όπου ο σωλήνας συναντά την κάθετη στήλη. Σε πολυκατοικία, η κάθετη στήλη κουζινών δέχεται το λίπος όλων των ορόφων. Ακόμη και στο δημόσιο δίκτυο, η ΕΥΔΑΠ κατονομάζει τα λίπη και τα έλαια ανάμεσα στα υλικά που προκαλούν εμφράξεις.

Ο μύθος του ζεστού νερού με απορρυπαντικό

Το ζεστό νερό και το υγρό πιάτων δεν εξαφανίζουν το λίπος· το μετακινούν. Το απορρυπαντικό το σπάει σε σταγονίδια και το ζεστό νερό το κρατά ρευστό για λίγα δευτερόλεπτα, όσο χρειάζεται για να περάσει το σιφώνι. Πιο κάτω το νερό κρυώνει, τα σταγονίδια ξαναενώνονται και το λίπος κάθεται εκεί όπου είναι πιο δύσκολο να φτάσει κανείς. Γι’ αυτό ένας νεροχύτης που «ξεπλένεται καλά» κάθε βράδυ μπορεί να βουλώσει χωρίς προειδοποίηση.

Τι δεν πρέπει να ρίχνετε στον νεροχύτη

Εκτός από το λάδι του τηγανιού, πολλά καθημερινά υπολείμματα κουβαλούν λίπος χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Ο πίνακας δείχνει τα συνηθέστερα και πού πρέπει να πηγαίνουν.

Υπόλειμμα	Γιατί βλάπτει τον σωλήνα	Πού πηγαίνει
Λάδι τηγανιού και λάδι από ψήσιμο	Μεγάλη ποσότητα με μία φορά· απλώνεται σε όλο το μήκος του σωλήνα	Κρύο, σε κλειστό μπουκάλι, σε κάδο τηγανελαίων
Ζουμί από ψητό, κιμά ή κοτόπουλο	Το λίπος του γίνεται λευκή στρώση μόλις κρυώσει	Αφήστε το να κρυώσει και μαζέψτε το λίπος με κουτάλι στα σκουπίδια
Βούτυρο, μαργαρίνη, λίπος από γλυκά	Είναι στερεά σε θερμοκρασία δωματίου	Σκούπισμα με χαρτί κουζίνας πριν από το πλύσιμο
Μαγιονέζα, σάλτσες με κρέμα, dressing	Γαλακτώματα με λάδι που διαχωρίζονται μέσα στον σωλήνα	Μαζί με τα υπολείμματα φαγητού
Λάδι από κονσέρβες τόνου ή σαρδέλας	Καθαρό λάδι που συνήθως χύνεται χωρίς δεύτερη σκέψη	Στο μπουκάλι με τα τηγανέλαια
Λαδερά και όσπρια που περίσσεψαν	Λάδι μαζί με κομμάτια που κάθονται στον πάτο του σωλήνα	Σουρωτήρι πάνω από τον κάδο
Κατακάθι καφέ	Δεν είναι λίπος, αλλά κολλά πάνω στο λιπαρό φιλμ και το βαραίνει	Στα σκουπίδια ή στην κομποστοποίηση

Τι κάνετε με το λάδι του τηγανιού

Το χρησιμοποιημένο λάδι μαζεύεται, δεν χύνεται. Η διαδικασία παίρνει ένα λεπτό αν έχετε έτοιμο ένα δοχείο δίπλα στην κουζίνα.

Αφήστε το να κρυώσει τελείως μέσα στο τηγάνι. Ζεστό λάδι σε πλαστικό μπουκάλι μπορεί να το παραμορφώσει και να σας κάψει.
Σουρώστε το με ένα σουρωτήρι ή ένα χωνί με φίλτρο, για να μη μπουν ψίχουλα στο δοχείο.
Βάλτε το σε πλαστικό μπουκάλι με καπάκι, όπως ένα άδειο μπουκάλι νερού ή λαδιού, και κρατήστε το κλειστό μέχρι να γεμίσει.
Πηγαίνετέ το σε κάδο συλλογής τηγανελαίων. Αρκετοί δήμοι της Αττικής έχουν τέτοιους κάδους· ρωτήστε την υπηρεσία καθαριότητας του δήμου σας πού βρίσκεται ο πλησιέστερος.
Αν δεν υπάρχει κάδος, το κλειστό μπουκάλι πηγαίνει στα κοινά σκουπίδια. Ποτέ ανοιχτό, ποτέ στη λεκάνη της τουαλέτας, που καταλήγει στους ίδιους σωλήνες, και ποτέ στη σχάρα ομβρίων του δρόμου.

Για τα λίγα λίπη που μένουν στα σκεύη, σκουπίστε τηγάνια, ταψιά και πιάτα με χαρτί κουζίνας πριν τα πλύνετε ή τα βάλετε στο πλυντήριο πιάτων. Το χαρτί πηγαίνει στα σκουπίδια.

Πώς καταλαβαίνετε ότι το λίπος έχει αρχίσει να κλείνει τον σωλήνα

Το λίπος στενεύει τον σωλήνα σιγά σιγά, οπότε τα πρώτα σημάδια είναι ήπια και περνούν εύκολα απαρατήρητα:

η γούρνα αργεί ειδικά μετά από πλύσιμο λιπαρών σκευών, ενώ με σκέτο νερό αδειάζει κανονικά·
όταν ανοίγετε το σιφώνι, βρίσκετε μια γκριζοκίτρινη πάστα με υφή σαπουνιού·
από την τάπα βγαίνει μια ξινή μυρωδιά παλιού λαδιού·
λίγο νερό ανεβαίνει στη γούρνα όταν αδειάζει το πλυντήριο πιάτων.

Τι μπορείτε να κάνετε μόνοι σας με ασφάλεια

Ένα φρέσκο, λεπτό στρώμα λίπους κοντά στο σιφώνι ανοίγει συχνά με απλά μέσα. Δουλέψτε από το πιο ήπιο προς το πιο απαιτητικό:

Ζεστό νερό της βρύσης με λίγο υγρό πιάτων, για ένα-δύο λεπτά. Όχι βραστό, γιατί καταπονεί το πλαστικό σιφώνι και τις κολλήσεις των σωλήνων PVC.
Καθάρισμα του σιφωνιού με γάντια και μια λεκάνη από κάτω. Η πάστα λίπους πηγαίνει στα σκουπίδια, όχι πίσω στη γούρνα.
Βεντούζα με λίγο νερό στη γούρνα και τη δεύτερη γούρνα κλεισμένη με βρεγμένο πανί.
Σόδα και ξίδι για λεπτό φιλμ, όχι για πώμα· δείτε πότε έχει νόημα στον οδηγό για τη σόδα και το ξίδι στη βουλωμένη αποχέτευση.

Αποφύγετε την καυστική σόδα και τα υγρά αποφρακτικά σε νεροχύτη που δεν αδειάζει: σε πώμα που δεν περνά νερό, το προϊόν μένει στη γούρνα και στο σιφώνι ως διαβρωτικό υγρό που πιτσιλά. Ποτέ μην ανακατεύετε δύο προϊόντα μεταξύ τους. Αναλυτικά για τους κινδύνους, στο άρθρο χημικά αποφρακτικά: πότε βοηθούν, πότε βλάπτουν.

Σταματήστε εδώ και καλέστε μας αν καθαρίσατε το σιφώνι και το νερό εξακολουθεί να στέκεται, αν ανεβαίνει νερό στη δεύτερη γούρνα ή στον νεροχύτη του γείτονα από κάτω χωρίς να τρέχει βρύση, ή αν ο νεροχύτης ξαναβουλώνει κάθε λίγες εβδομάδες. Σε αυτές τις περιπτώσεις το λίπος βρίσκεται μέσα στον τοίχο ή στη στήλη και θέλει μηχάνημα. Δείτε τι περιλαμβάνει η απόφραξη νεροχύτη κουζίνας και πόσο κοστίζει.

Πρόληψη: συνήθειες που κρατούν τον σωλήνα ανοιχτό

Ένα βάζο ή μπουκάλι για λίπη δίπλα στην κουζίνα, για να μην είναι η γούρνα η πιο εύκολη λύση.
Σουρωτήρι στην τάπα, που αδειάζει στον κάδο μετά από κάθε πλύσιμο.
Σκούπισμα με χαρτί όλων των λιπαρών σκευών πριν από τη βρύση ή το πλυντήριο πιάτων.
Μία φορά την εβδομάδα, ένα λεπτό ζεστό νερό της βρύσης μετά το τελευταίο πλύσιμο της μέρας.
Αν μαγειρεύετε πολύ με λάδι και η γούρνα αρχίζει να αργεί κάθε λίγους μήνες, ένας καθαρισμός αποχέτευσης με πιεστικό ξεπλένει τα τοιχώματα πριν η στρώση γίνει πώμα.

Σε εστιατόρια, ψητοπωλεία και καφέ το λίπος φτάνει στον σωλήνα κάθε μέρα και σε άλλη κλίμακα, οπότε χρειάζεται πρόγραμμα και όχι μόνο καλές συνήθειες. Δείτε τις αποφράξεις επαγγελματικών χώρων και τη μηνιαία συντήρηση αποχέτευσης.

Συχνές ερωτήσεις για τα λίπη στον νεροχύτη

Αν ρίξω λίγο λάδι και ανοίξω μετά ζεστό νερό, είναι εντάξει;

Όχι. Το ζεστό νερό κρατά το λάδι ρευστό μόνο μέχρι να περάσει το σιφώνι. Λίγα μέτρα πιο κάτω κρυώνει και κολλά στον σωλήνα, εκεί όπου δεν φτάνει ούτε η βεντούζα ούτε το χέρι σας.

Και το ελαιόλαδο κάνει ζημιά, αφού δεν πήζει;

Ναι. Το ελαιόλαδο μένει υγρό στη θερμοκρασία της κουζίνας, αλλά γίνεται πιο πηχτό στον κρύο σωλήνα, απλώνει λιπαρό φιλμ στα τοιχώματα και κρατά ψίχουλα και κατακάθια. Με τα άλατα του νερού σκληραίνει όπως και τα άλλα λίπη.

Τι κάνω το λάδι του τηγανιού αν ο δήμος μου δεν έχει κάδο τηγανελαίων;

Μαζέψτε το κρύο σε πλαστικό μπουκάλι, κλείστε το καλά και πετάξτε το στα κοινά σκουπίδια. Μην το χύνετε ποτέ ανοιχτό στον κάδο, στη λεκάνη ή στη σχάρα του δρόμου.

Λιώνει η καυστική σόδα το λίπος στον σωλήνα;

Μετατρέπει ένα μέρος του σε σαπούνι, γι’ αυτό υπάρχει σε πολλά αποφρακτικά. Σε πώμα που δεν αδειάζει όμως δεν φτάνει σε όλο το λίπος, και ό,τι μένει είναι διαβρωτικό υγρό μέσα στη γούρνα και στο σιφώνι. Δεν τη συνιστούμε σε βουλωμένο νεροχύτη.

Καθαρίζει το πλυντήριο πιάτων τον σωλήνα με το ζεστό του νερό;

Όχι. Το πλυντήριο ξεπλένει τα λίπη από τα πιάτα και τα στέλνει στην αποχέτευση· όταν το νερό του κρυώσει μέσα στον σωλήνα, το λίπος μένει πίσω. Σκουπίστε τα λιπαρά πιάτα πριν τα φορτώσετε.

Χρειάζεται τακτικός καθαρισμός αν μαγειρεύω πολύ;

Σε ένα σπίτι που προσέχει τι ρίχνει στη γούρνα, συνήθως όχι. Αν όμως ο νεροχύτης αρχίζει να αργεί κάθε λίγους μήνες, ένας καθαρισμός με πιεστικό ξεπλένει τη στρώση από τα τοιχώματα και καθυστερεί πολύ το επόμενο βούλωμα.

Ο νεροχύτης κρατά νερό;

Αν η βεντούζα και το καθάρισμα του σιφωνιού δεν βοήθησαν, οι Αποφράξεις Αντωνίου ανοίγουν σωλήνες κουζίνας σε σπίτια και καταστήματα όλης της Αττικής, μέρα και νύχτα, και τις Κυριακές και αργίες. Καλέστε στο 694.800.1300 ή στο 210.88.38.479.