Χημικά αποφρακτικά: πότε βοηθούν, πότε βλάπτουν και πώς τα χρησιμοποιείτε με ασφάλεια

Τα χημικά αποφρακτικά βοηθούν μόνο σε σιφώνι που αργεί αλλά ακόμη αδειάζει, όταν το στενεύουν τρίχες, σαπούνι ή λεπτή στρώση λίπους κοντά στην τάπα. Σε βουλωμένο σιφώνι με στάσιμο νερό, στη λεκάνη, σε μωρομάντηλα, ρίζες ή αντικείμενα δεν δουλεύουν και αφήνουν πίσω ένα διαβρωτικό υγρό που κινδυνεύει όποιος το αγγίξει. Αν τα χρησιμοποιήσετε: ένα προϊόν τη φορά, γάντια, γυαλιά, αερισμός και ποτέ ανάμειξη με άλλο καθαριστικό.

Τι είδη χημικών αποφρακτικών κυκλοφορούν

Τα αποφρακτικά του εμπορίου χωρίζονται σε τέσσερις οικογένειες, ανάλογα με τη δραστική τους ουσία. Η ετικέτα γράφει ποια περιέχει το καθένα, και από αυτή εξαρτάται τι μπορεί να κάνει και πόσο επικίνδυνο είναι.

Τύπος	Συνήθης δραστική ουσία	Σε τι δουλεύει	Κύριος κίνδυνος
Αλκαλικά (καυστικά), σε κόκκους, σκόνη ή gel	Υδροξείδιο του νατρίου ή του καλίου	Λίπη, τρίχες, σαπούνι	Ζεσταίνονται όταν διαλύονται, καίνε δέρμα και μάτια, μπορεί να αφήσουν σκληρή μάζα σε στενεμένο σωλήνα
Όξινα	Θειικό ή υδροχλωρικό οξύ	Τρίχες, χαρτί, άλατα	Διαβρώνουν μέταλλα, σμάλτο, αρμούς και μάρμαρο· βγάζουν ερεθιστικές αναθυμιάσεις
Με χλωρίνη, συνήθως σε gel	Υποχλωριώδες νάτριο, συχνά μαζί με αλκάλι	Οργανική γλίτσα και μυρωδιές	Με οξέα ή αμμωνία βγάζουν τοξικά αέρια
Ενζυμικά ή βιολογικά	Ένζυμα ή βακτήρια	Αργή διάσπαση οργανικών υπολειμμάτων, για συντήρηση	Μικρός, αλλά δεν ανοίγουν βούλωμα

Για το γιατί η καυστική σόδα δεν λιώνει τα άλατα και γιατί το σπίρτο του άλατος κάνει περισσότερο κακό από καλό στους σωλήνες, δείτε τον αναλυτικό οδηγό για τα άλατα στην αποχέτευση.

Πότε ένα χημικό αποφρακτικό έχει νόημα

Ένα χημικό αποφρακτικό έχει νόημα μόνο όταν ισχύουν και τα τρία: το νερό φεύγει, έστω αργά· το βούλωμα είναι κοντά, στο σιφώνι ή στο πρώτο κομμάτι του σωλήνα· και είναι οργανικό, δηλαδή τρίχες, σαπούνι ή φρέσκο λίπος. Η τυπική περίπτωση είναι ένας νιπτήρας που αργεί σιγά σιγά από τρίχες ξυρίσματος και οδοντόκρεμα, ή μια ντουζιέρα που αφήνει νερό στα πόδια στο τέλος του ντους.

Ακόμη και τότε, ο μηχανικός καθαρισμός είναι πιο γρήγορος και πιο ασφαλής: η βαλβίδα και το σιφώνι ενός νιπτήρα ανοίγουν με το χέρι και οι τρίχες βγαίνουν σε λίγα λεπτά. Ποια σημεία του νιπτήρα καθαρίζετε μόνοι σας και πού χρειάζεται εργαλείο, θα το βρείτε στη σελίδα για την απόφραξη νιπτήρα.

Πότε βλάπτουν: επτά περιπτώσεις που δεν ρίχνετε χημικό

Όταν το νερό στέκεται. Το προϊόν αραιώνεται πριν φτάσει στο βούλωμα και το στάσιμο νερό γίνεται διαβρωτικό. Όποιος βάλει μετά το χέρι, τη βεντούζα ή το σπιράλ κινδυνεύει από πιτσιλιές.
Στη λεκάνη της τουαλέτας. Κρατά πάντα νερό, άρα ισχύει ό,τι και πιο πάνω, και τα βουλώματά της είναι συνήθως χαρτί ή μαντηλάκια, που δεν διαλύονται. Δείτε τι ισχύει για τα μωρομάντηλα στην τουαλέτα.
Σε στερεά εμπόδια: πανιά, βαμβάκια, αντικείμενα, ρίζες, άμμο, μπάζα. Κανένα αποφρακτικό του εμπορίου δεν τα διαλύει.
Σε παλιούς μεταλλικούς σωλήνες, γαλβανιζέ ή μαντέμι με διάβρωση. Το χημικό τρώει την κρούστα που κρατούσε στεγανό ένα ήδη λεπτό τοίχωμα και μπορεί να φανερώσει διαρροή.
Πάνω σε ευαίσθητες επιφάνειες: χρωμιωμένα και ορειχάλκινα σιφώνια, ακρυλικές μπανιέρες, μάρμαρο και φυσική πέτρα γύρω από την τάπα, αρμούς πλακιδίων.
Σε κοινή στήλη ή κεντρικό φρεάτιο. Ο όγκος του νερού είναι τόσος που το προϊόν χάνεται, ενώ το διαβρωτικό υγρό μπορεί να βγει σε σιφώνι γείτονα. Εκεί χρειάζεται απόφραξη κάθετης στήλης με μηχάνημα.
Μετά από άλλο προϊόν. Αν έχει μπει στο σιφώνι χλωρίνη, αφαλατικό, ξίδι ή άλλο αποφρακτικό, το δεύτερο προϊόν μπορεί να αντιδράσει βίαια ή να βγάλει τοξικό αέριο.

Αν το χρησιμοποιήσετε: κανόνες ασφαλείας

Ένα αποφρακτικό που ανοίγει λίπος μπορεί να κάψει και δέρμα. Πριν ανοίξετε τη συσκευασία:

Διαβάστε την ετικέτα. Το εικονόγραμμα διάβρωσης, ένα υγρό που στάζει πάνω σε χέρι και σε επιφάνεια, σημαίνει ότι το προϊόν προκαλεί εγκαύματα και σοβαρή βλάβη στα μάτια. Τηρήστε ακριβώς τη δόση, τον χρόνο αναμονής και τη σειρά που ορίζει ο κατασκευαστής, και ελέγξτε ότι ταιριάζει στους σωλήνες σας.
Προστατευτείτε: λαστιχένια γάντια, γυαλιά προστασίας και μακριά μανίκια. Τα γυαλιά οράσεως δεν αρκούν.
Αερίστε: ανοιχτό παράθυρο ή απορροφητήρας σε λειτουργία, ειδικά σε μπάνιο χωρίς παράθυρο.
Ρίξτε αργά, κατευθείαν στο σιφώνι, χωρίς να σκύβετε από πάνω. Μην κλείσετε το σιφώνι με τάπα αν δεν το λέει η ετικέτα.
Μία δόση, ένα προϊόν. Αν δεν δούλεψε, δεν ρίχνετε δεύτερη δόση ούτε άλλη μάρκα.
Ξεπλύνετε με νερό της βρύσης όπως ορίζει η ετικέτα, ποτέ με βραστό, που καταπονεί τους σωλήνες PVC και αυξάνει τον κίνδυνο να πεταχτεί υγρό.
Φυλάξτε το κλειστό, στην αρχική του συσκευασία, ψηλά και μακριά από παιδιά, ποτέ μεταγγισμένο σε μπουκάλι νερού ή αναψυκτικού.

Ποτέ ανάμειξη: τι βγαίνει από τους συνδυασμούς

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι το ίδιο το αποφρακτικό, αλλά ο συνδυασμός του με κάτι που έχει ήδη μπει στο σιφώνι.

Συνδυασμός	Τι συμβαίνει
Χλωρίνη ή αποφρακτικό με χλωρίνη, μαζί με οποιοδήποτε οξύ: ξίδι, λεμόνι, αφαλατικό, όξινο αποφρακτικό	Απελευθερώνεται αέριο χλώριο
Χλωρίνη μαζί με αμμωνία ή καθαριστικά που την περιέχουν	Σχηματίζονται χλωραμίνες, τοξικά αέρια που ερεθίζουν μάτια και πνεύμονες
Όξινο αποφρακτικό μαζί με καυστικό	Βίαιη αντίδραση με θερμότητα και πιτσιλίσματα
Δύο διαφορετικές μάρκες αποφρακτικών	Άγνωστη αντίδραση, γιατί μπορεί να ανήκουν σε αντίθετες οικογένειες

Ένα περιστατικό που κατέγραψε το Υπουργείο Υγείας της Πολιτείας του Νιου Τζέρσεϊ δείχνει πόσο εύκολα συμβαίνει: ένας υδραυλικός έριξε αποφρακτικό με θειικό οξύ σε σιφώνι όπου υπήρχε χλωρίνη, το μείγμα έβγαλε αέριο χλώριο και ο ίδιος κατέληξε στα επείγοντα με αναπνευστικά προβλήματα. Αν ένας επαγγελματίας μπορεί να πέσει σε αυτή την παγίδα, στο σπίτι αρκεί η χλωρίνη που ρίξατε το πρωί στο ίδιο σιφώνι.

Έχετε ήδη ρίξει χημικό και το σιφώνι δεν άνοιξε

Αν το αποφρακτικό δεν δούλεψε, το βούλωμα δεν είναι για χημικό. Μην προσθέσετε τίποτα άλλο και κάντε τα εξής:

αερίστε τον χώρο και κρατήστε έξω παιδιά και κατοικίδια·
μη βάλετε βεντούζα, σπιράλ ή χέρι στο νερό που στέκεται·
μη λύσετε το σιφώνι από κάτω, γιατί το υγρό θα πέσει πάνω σας·
κρατήστε τη συσκευασία, για να δει ο τεχνικός τι ακριβώς μπήκε.

Σταματήστε εδώ και καλέστε τεχνικό. Πείτε του στο τηλέφωνο ποιο προϊόν ρίξατε και πότε, ώστε να έρθει προετοιμασμένος. Το ίδιο ισχύει αν το χημικό κάθεται σε μπανιέρα ή ντουζιέρα που κρατά νερό· για εκείνες, δείτε πώς γίνεται η απόφραξη μπανιέρας.

Αν πεταχτεί σε δέρμα ή μάτια

Ξεπλύνετε αμέσως με άφθονο τρεχούμενο νερό για αρκετά λεπτά και βγάλτε τα ρούχα που βράχηκαν. Για οδηγίες, τηλεφωνήστε στο Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777, με τη συσκευασία μπροστά σας. Σε έγκαυμα στα μάτια, δυσκολία στην αναπνοή ή κατάποση, καλέστε το 112.

Ασφαλέστερες εναλλακτικές πριν από το χημικό

Καθάρισμα της βαλβίδας και του σιφωνιού με το χέρι και ένα πλαστικό αγκιστράκι για τρίχες.
Βεντούζα, με τον υπερχειλιστή του νιπτήρα ή της μπανιέρας κλεισμένο με βρεγμένο πανί.
Ζεστό, όχι βραστό, νερό με υγρό πιάτων για σαπούνι και φρέσκο λίπος.
Μαγειρική σόδα και ξίδι για ελαφριά στρώση και μυρωδιές, ποτέ μετά από χλωρίνη· δείτε τι κάνουν η σόδα και το ξίδι στην αποχέτευση.
Ενζυμικά προϊόντα για τακτική συντήρηση, όχι για βούλωμα.

Και το πιο απλό: σίτα στην τάπα, τα λίπη σε δοχείο και όχι στη γούρνα, και μηνιαίο καθάρισμα της βαλβίδας κρατούν τα σιφώνια ανοιχτά χωρίς χημικά.

Συχνές ερωτήσεις για τα χημικά αποφρακτικά

Χαλάνε τα χημικά αποφρακτικά τους πλαστικούς σωλήνες;

Σε κανονική δόση, ένα προϊόν που γράφει ότι είναι κατάλληλο για PVC δεν βλάπτει έναν γερό πλαστικό σωλήνα. Ζημιά κάνουν οι επαναλαμβανόμενες δόσεις, η θερμότητα των καυστικών όταν κάθονται σε σωλήνα που δεν αδειάζει και η ανάμειξη προϊόντων.

Μπορώ να ρίξω χημικό αποφρακτικό στη λεκάνη;

Δεν το συνιστούμε. Η λεκάνη κρατά πάντα νερό, οπότε το προϊόν αραιώνεται πριν φτάσει στο βούλωμα, ενώ το χαρτί και τα μαντηλάκια που συνήθως τη βουλώνουν δεν διαλύονται. Δοκιμάστε βεντούζα λεκάνης και, αν δεν βοηθήσει, καλέστε για απόφραξη λεκάνης.

Τι είναι καλύτερο, σκόνη, κόκκοι ή gel;

Η μορφή μετρά λιγότερο από τη δραστική ουσία. Το gel είναι πυκνότερο και βυθίζεται πιο εύκολα σε νερό που αργεί να φύγει, ενώ οι κόκκοι καυστικής σόδας ζεσταίνονται έντονα όταν βραχούν. Διαβάστε τι περιέχει το προϊόν και αν ταιριάζει στους σωλήνες σας.

Πρέπει να πω στον τεχνικό ότι έριξα χημικό;

Ναι, πάντα, και πριν ξεκινήσει. Ο τεχνικός θα δουλέψει με τα χέρια και τα εργαλεία του μέσα στο ίδιο νερό. Αν ξέρει τι προϊόν μπήκε, παίρνει τα σωστά μέτρα προστασίας και δεν χρησιμοποιεί τίποτα που θα αντιδράσει μαζί του.

Ανοίγουν τα ενζυμικά προϊόντα ένα βουλωμένο σιφώνι;

Όχι. Τα ένζυμα και τα βακτήρια διασπούν σιγά σιγά οργανικά υπολείμματα μέσα σε ώρες ή μέρες, γι’ αυτό είναι χρήσιμα για συντήρηση και για μυρωδιές. Σε σιφώνι που έχει ήδη κλείσει δεν προλαβαίνουν να κάνουν τίποτα.

Αξίζει να ρίχνω αποφρακτικό κάθε μήνα για πρόληψη;

Όχι. Τα καυστικά και τα όξινα προϊόντα δεν είναι για τακτική χρήση, και η συχνή επαφή τους φθείρει τσιμούχες και επιφάνειες. Για πρόληψη αρκούν μια σίτα στην τάπα, το μηνιαίο καθάρισμα της βαλβίδας και λίγο ζεστό νερό της βρύσης.

Δεν άνοιξε το σιφώνι;

Μη ρισκάρετε δεύτερη δόση ή δεύτερο προϊόν. Καλέστε τις Αποφράξεις Αντωνίου στο 210.88.38.479 ή στο 694.800.1300, 24 ώρες το 24ωρο σε όλη την Αττική, και πείτε μας τι έχετε ρίξει. Αν το πρόβλημα είναι στον νιπτήρα, δείτε πρώτα πώς γίνεται η απόφραξη νιπτήρα μπάνιου και πόσο κοστίζει.