Παλιοί σωλήνες αποχέτευσης: μαντέμι, αμιαντοτσιμέντο και PVC
Οι παλιοί σωλήνες αποχέτευσης στα σπίτια και στις πολυκατοικίες της Αττικής είναι συνήθως από μαντέμι, αμιαντοτσιμέντο, τσιμέντο ή πηλό, ενώ στις νεότερες κατασκευές και στις ανακαινίσεις τους έχει αντικαταστήσει το πλαστικό PVC. Κάθε υλικό γερνά αλλιώς: το μαντέμι σκουριάζει από μέσα, οι τσιμεντένιοι και οι πήλινοι σωλήνες ανοίγουν στις ενώσεις, και το αμιαντοτσιμέντο γενικά δεν είναι επικίνδυνο όσο μένει άθικτο, αλλά γίνεται όταν το σπάσει ή το τρυπήσει κάποιος. Το υλικό καθορίζει πώς καθαρίζεται ο σωλήνας με ασφάλεια και πότε η λύση είναι επισκευή αντί για ακόμη μία απόφραξη.
Τι υλικά υπάρχουν σε ένα παλιό δίκτυο αποχέτευσης
Σε ένα κτίριο αρκετών δεκαετιών βρίσκετε συχνά δύο ή τρία υλικά μαζί, γιατί κάθε ανακαίνιση αλλάζει ένα κομμάτι και αφήνει το υπόλοιπο.
- Μαντέμι (χυτοσίδηρος): βαρύ μέταλλο, σε κάθετες στήλες και οριζόντιους σωλήνες παλαιότερων πολυκατοικιών. Είναι ανθεκτικό και αθόρυβο, αλλά με τα χρόνια διαβρώνεται από μέσα.
- Αμιαντοτσιμέντο: τσιμέντο με ίνες αμιάντου, σε στήλες, υδρορροές και εξαερισμούς παλιών κτιρίων. Η χρήση προϊόντων με ίνες αμιάντου απαγορεύεται από το 2005.
- Τσιμεντοσωλήνες και πήλινοι σωλήνες: κυρίως θαμμένοι στην αυλή, ανάμεσα στα φρεάτια και ως τον δρόμο, με αδύναμο σημείο τις ενώσεις τους.
- PVC: το πλαστικό που χρησιμοποιείται σήμερα, γκρι ή λευκό μέσα στο κτίριο και πορτοκαλί στο έδαφος. Είναι λείο και ελαφρύ, αλλά δεν αντέχει το βραστό νερό και ακούγεται περισσότερο από το μαντέμι όταν περνά νερό.
Πώς αναγνωρίζετε το υλικό των σωλήνων σας
Το υλικό φαίνεται εκεί όπου ο σωλήνας είναι ακάλυπτος: στον φωταγωγό, στο υπόγειο, στην πιλοτή ή μέσα στο κεντρικό φρεάτιο. Κοιτάξτε τον χωρίς να τον ξύσετε ή να τον τρυπήσετε.
| Υλικό | Πώς μοιάζει | Πώς φθείρεται | Τι προσέχουμε στον καθαρισμό |
|---|---|---|---|
| Μαντέμι | Σκούρο γκρι ή μαύρο, συχνά βαμμένο, βαρύ, με φαρδιές ενώσεις και σκουριά γύρω τους | Σκουριά και φολίδες στα τοιχώματα, στένωση του ανοίγματος, ρωγμές | Ήπια πίεση στην αρχή και κάμερα πριν από δυνατό καθαρισμό |
| Αμιαντοτσιμέντο | Ανοιχτό γκρι, ματ, με υφή τσιμέντου, ελαφρύτερο από το μαντέμι | Φθορά της επιφάνειας, ρωγμές, ενώσεις που χαλαρώνουν | Καθαρισμός μόνο από μέσα, με ελεγχόμενη πίεση· ποτέ κόψιμο, τρύπημα ή σπάσιμο |
| Τσιμεντοσωλήνας ή πήλινος | Φαίνεται μόνο μέσα από το φρεάτιο, γκρι ή κεραμιδί | Ενώσεις που ανοίγουν, ρίζες, χώμα μέσα στον σωλήνα, κοιλιές | Κάμερα για τα σπασίματα· ρίζες με ηλεκτρικό σπιράλ |
| PVC | Γκρι, λευκό ή πορτοκαλί πλαστικό, λείο | Σπάνια φθορά· λάθος κλίσεις, κακές κολλήσεις, παραμόρφωση από πολύ ζεστό νερό | Αντέχει κανονικά πιεστικό και σπιράλ |
Το αν ένας γκρι σωλήνας περιέχει αμίαντο δεν το επιβεβαιώνει το μάτι· το επιβεβαιώνει μόνο επιθεώρηση από εταιρεία διαχείρισης αμιάντου.
Σημάδια ότι ένας παλιός σωλήνας έχει κουραστεί
Ο παλιός σωλήνας δείχνει την ηλικία του με προβλήματα που επανέρχονται, όχι με ένα μεμονωμένο βούλωμα. Προσέξτε αν:
- το ίδιο σημείο βουλώνει ξανά λίγους μήνες μετά από απόφραξη·
- η ροή αργεί ακόμη και αμέσως μετά τον καθαρισμό, γιατί το άνοιγμα έχει στενέψει από σκουριά ή κρούστα·
- μυρίζει αποχέτευση χωρίς να υπάρχει βούλωμα·
- εμφανίζονται λεκέδες υγρασίας ή σκουριάς στον φωταγωγό, στο ταβάνι του υπογείου ή γύρω από μια στήλη·
- στα νερά του καθαρισμού βγαίνουν χώμα, πέτρες ή κομμάτια σκουριάς·
- κυκλοφορούν κατσαρίδες κοντά σε στήλη ή φρεάτιο.
Κανένα από αυτά δεν λέει από μόνο του πού είναι η φθορά. Ο έλεγχος αποχέτευσης με κάμερα δείχνει από μέσα το υλικό, τη σκουριά, τις ρωγμές και τις ενώσεις χωρίς να σπάσει τίποτα, ώστε η επισκευή να γίνει μόνο εκεί που χρειάζεται· η τιμή του είναι δημοσιευμένη στη σελίδα της υπηρεσίας. Αν η κρούστα είναι λευκή και σκληρή, διαβάστε και για τα άλατα στην αποχέτευση.
Αμιαντοτσιμέντο: τι ισχύει και τι δεν κάνετε ποτέ
Το αμιαντοτσιμέντο γενικά δεν αποτελεί κίνδυνο όσο είναι σταθερή κατασκευή και κανείς δεν δουλεύει πάνω του· ο κίνδυνος προέρχεται από την εισπνοή ινών, που απελευθερώνονται όταν το υλικό θρυμματίζεται. Αυτό γράφουν οι κατευθύνσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τα αμιαντούχα υλικά, που αναφέρουν ρητά και τους σωλήνες. Στην πράξη:
- μην κόβετε, μην τρυπάτε, μην ξύνετε, μην τρίβετε και μη σπάτε σωλήνα που μπορεί να είναι από αμιαντοτσιμέντο, ούτε για να περάσετε ένα καινούργιο κομμάτι·
- μη σκουπίζετε θραύσματα ή σκόνη του· αφήστε τα όπως είναι και ζητήστε εξειδικευμένη βοήθεια·
- η αφαίρεση γίνεται μόνο από εξουσιοδοτημένο συνεργείο· το Υπουργείο Εργασίας έχει δημοσιεύσει κατάσταση με τις εταιρείες διαχείρισης αμιάντου·
- ο καθαρισμός από μέσα, με νερό σε ελεγχόμενη πίεση, δεν απαιτεί κόψιμο ή τρύπημα του σωλήνα.
Τι κάνετε μόνοι σας σε παλιό δίκτυο
Σε ένα παλιό δίκτυο, το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε μόνοι σας είναι να μην το επιβαρύνετε και να καταγράφετε τι συμβαίνει.
- Κρατήστε σημειώσεις: πού και πότε βουλώνει, τι βρέθηκε σε κάθε απόφραξη.
- Για τα λίπη της κουζίνας, ζεστό, όχι βραστό, νερό με υγρό πιάτων.
- Αποφύγετε τα δυνατά χημικά αποφρακτικά, ιδίως σε μεταλλικούς σωλήνες με σκουριά, και μην ανακατεύετε ποτέ δύο προϊόντα. Αν χρησιμοποιήσετε κάποιο, με γάντια και ανοιχτό παράθυρο.
- Μη χτυπάτε μια στήλη για να «ξεκολλήσει» το βούλωμα και μη σφίγγετε με εργαλεία παλιές ενώσεις.
- Όταν καλείτε για απόφραξη, πείτε ότι οι σωλήνες είναι παλιοί, ώστε να επιλεγεί η σωστή μέθοδος. Η σύγκριση πιεστικό ή ηλεκτρικό σπιράλ εξηγεί ποιο εργαλείο ταιριάζει πού.
Επισκευή, αντικατάσταση ή συντήρηση;
Η απόφαση βγαίνει από το τι δείχνει η κάμερα, όχι από την ηλικία του σωλήνα.
| Τι δείχνει ο έλεγχος | Τι σημαίνει | Συνήθης λύση |
|---|---|---|
| Γερός σωλήνας με κρούστα λίπους ή άλατα | Το υλικό είναι εντάξει, το άνοιγμα έχει στενέψει | Καθαρισμός αποχέτευσης με πιεστικό και τακτική συντήρηση |
| Μία ρωγμή ή μία ένωση που έχει μετακινηθεί | Τοπική βλάβη | Επισκευή μόνο στο σημείο |
| Ρίζες σε ενώσεις τσιμεντοσωλήνα | Οι ενώσεις έχουν ανοίξει | Αφαίρεση των ριζών και απόφαση για τις ενώσεις· δείτε τις ρίζες στην αποχέτευση |
| Μαντέμι με βαριά διάβρωση σε όλο το μήκος | Η στήλη χάνει πάχος και άνοιγμα | Αντικατάσταση τμήματος ή όλης της στήλης |
| Αμιαντοτσιμέντο με ρωγμές ή θραύσματα | Κίνδυνος να απελευθερωθούν ίνες αν πειραχτεί | Εξουσιοδοτημένο συνεργείο αμιάντου |
| Κοιλιά με λιμνασμένο νερό | Ο σωλήνας έχει υποχωρήσει | Διόρθωση κλίσης· ως τότε, τακτικός καθαρισμός |
Σε πολυκατοικία, για τις κοινές στήλες και τους οριζόντιους αγωγούς αποφασίζει η γενική συνέλευση, και η εικόνα της κάμερας βοηθά να συγκριθούν επισκευή και αντικατάσταση· δείτε και τη σελίδα για τις αποφράξεις πολυκατοικιών.
Πότε σταματάτε και καλείτε
Σταματήστε τις δοκιμές και καλέστε όταν το πρόβλημα επανέρχεται ή όταν υπάρχει υποψία ότι ο σωλήνας έχει σπάσει: δεύτερο βούλωμα στο ίδιο σημείο μέσα σε λίγους μήνες, υγρασία ή μυρωδιά χωρίς ορατή αιτία, χώμα ή σκουριά στα νερά. Το ίδιο ισχύει πριν από ανακαίνιση μπάνιου ή κουζίνας σε παλιό σπίτι, πριν κλείσουν τα νέα πλακάκια. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μια επιθεώρηση των σωλήνων με κάμερα πριν από οποιαδήποτε εργασία γλιτώνει περιττό σπάσιμο.
Συχνές ερωτήσεις για τους παλιούς σωλήνες αποχέτευσης
Πώς καταλαβαίνω αν οι σωλήνες μου έχουν αμίαντο;
Από την εμφάνιση μπορείτε μόνο να το υποψιαστείτε: ανοιχτό γκρι, ματ σωλήνας με υφή τσιμέντου σε παλιό κτίριο. Σίγουρη απάντηση δίνει μόνο επιθεώρηση από εταιρεία διαχείρισης αμιάντου. Ως τότε, μην τον ξύνετε και μην τον τρυπάτε για να δείτε.
Είναι επικίνδυνοι οι σωλήνες αμιαντοτσιμέντου μέσα στο σπίτι;
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το αμιαντοτσιμέντο γενικά δεν αποτελεί κίνδυνο όσο είναι σταθερή κατασκευή και δεν γίνονται εργασίες πάνω του. Ο κίνδυνος αρχίζει όταν σπάσει, τριφτεί ή κοπεί και απελευθερώσει ίνες.
Μπορεί το πιεστικό να χαλάσει έναν παλιό σωλήνα;
Σε γερό σωλήνα, όχι. Σε μαντέμι που έχει διαβρωθεί ή σε τσιμεντοσωλήνα με ανοιχτές ενώσεις, η δυνατή πίεση μπορεί να μεγαλώσει μια υπάρχουσα βλάβη. Γι’ αυτό σε παλιά δίκτυα ξεκινάμε με την πιο ήπια μέθοδο και, όταν υπάρχει αμφιβολία, με κάμερα.
Πόσα χρόνια κρατά ένας σωλήνας αποχέτευσης;
Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους. Η διάρκεια εξαρτάται από το υλικό, την ποιότητα της τοποθέτησης, το έδαφος, τις ρίζες και το τι πέφτει στην αποχέτευση. Η κατάσταση ενός συγκεκριμένου σωλήνα κρίνεται μόνο αν τον δείτε από μέσα.
Αξίζει να αλλάξω τη στήλη από μαντέμι με PVC;
Αξίζει όταν η κάμερα δείχνει διάβρωση ή ρωγμές σε μεγάλο μήκος και τα βουλώματα επανέρχονται παρά τον καθαρισμό. Αν η στήλη είναι γερή και απλώς φορτωμένη με κρούστα, ένας καλός καθαρισμός και τακτική συντήρηση συνήθως αρκούν. Σε πολυκατοικία, την απόφαση την παίρνει η γενική συνέλευση.
Γιατί οι παλιοί σωλήνες βουλώνουν πιο συχνά;
Γιατί τα τοιχώματά τους δεν είναι πια λεία. Η σκουριά, η κρούστα και οι ενώσεις που έχουν μετακινηθεί πιάνουν λίπη, χαρτιά και τρίχες, και το άνοιγμα στενεύει λίγο λίγο. Ένας καινούργιος σωλήνας PVC δεν έχει τέτοια σημεία.
Έχετε παλιά αποχέτευση που βουλώνει συχνά;
Καλέστε τις Αποφράξεις Αντωνίου στο 210.88.38.479 ή στο 694.800.1300, όλο το 24ωρο, και τις Κυριακές και τις αργίες, σε όλη την Αθήνα και την Αττική.