Ρίζες δέντρων στην αποχέτευση: πώς μπαίνουν, πώς τις καταλαβαίνετε, τι κάνετε
Οι ρίζες μπαίνουν στην αποχέτευση από μια ένωση ή μια ρωγμή υπόγειου σωλήνα, συνήθως στην αυλή ή στον αγωγό που οδηγεί στο φρεάτιο, γιατί εκεί βρίσκουν νερό και θρεπτικά συστατικά όλο τον χρόνο. Μέσα στον σωλήνα απλώνουν σε πυκνό πλέγμα που κρατά χαρτί και λίπη, ώσπου το νερό φεύγει όλο και πιο αργά από όλο το σπίτι. Ανοίγουν με κοπή και καθαρισμό αποχέτευσης με πιεστικό, ξαναφυτρώνουν όμως όσο το άνοιγμα μένει ανοιχτό· γι’ αυτό η κάμερα και η επισκευή της ένωσης κλείνουν οριστικά το θέμα.
Πώς φτάνουν οι ρίζες μέσα στον σωλήνα
Οι ρίζες σπάνια σπάζουν έναν γερό σωλήνα· εκμεταλλεύονται ένα άνοιγμα που ήδη υπάρχει. Μια ένωση που έχει ανοίξει λίγα χιλιοστά αφήνει να βγαίνει υγρασία και ζεστός, υγρός αέρας από τα λύματα. Οι λεπτές τριχοειδείς ρίζες του δέντρου ακολουθούν αυτή την υγρασία, περνούν από τη χαραμάδα και, μόλις βρεθούν μέσα, έχουν νερό και θρεπτικά χωρίς διακοπή. Εκεί πυκνώνουν γρήγορα σε μια μάζα σαν ουρά αλόγου, που γεμίζει τη διατομή και δουλεύει σαν κόσκινο για ό,τι κατεβαίνει.
Η ΕΥΔΑΠ αναφέρει την είσοδο ριζών από παρακείμενα δέντρα ανάμεσα στις αιτίες βλαβών του δικού της δικτύου, μαζί με τα μπάζα, τα λίπη και τα έλαια. Στις αυλές το πρόβλημα εμφανίζεται ακόμη πιο εύκολα, γιατί οι σωλήνες είναι ρηχοί και περνούν ανάμεσα σε ρίζες.
Ποιοι σωλήνες κινδυνεύουν περισσότερο
Ο κίνδυνος κρίνεται κυρίως από τις ενώσεις, όχι από το υλικό του σωλήνα.
- Πήλινοι και τσιμεντένιοι αγωγοί σε παλιές μονοκατοικίες και αυλές πολυκατοικιών: ενώνονται κάθε λίγο με κονίαμα, που με τα χρόνια ραγίζει.
- Σωλήνες που έχουν «κάτσει» από υποχώρηση του εδάφους ή από βαριά οχήματα στην είσοδο του γκαράζ: η ένωση μετατοπίζεται και αφήνει χαραμάδα.
- PVC με ελαστικούς δακτυλίους που δεν μπήκαν σωστά ή μετακινήθηκαν. Οι σωστά τοποθετημένες ενώσεις PVC αντέχουν πολύ καλύτερα.
Αν το σπίτι σας έχει αγωγούς από τσιμέντο ή πηλό, ο οδηγός για τους παλιούς σωλήνες αποχέτευσης εξηγεί τι αντέχει ο καθένας.
Τα δέντρα που ψάχνουν νερό
Κάθε δέντρο μπορεί να στείλει ρίζες σε μια διαρροή, μερικά όμως είναι γνωστά για τις επιθετικές, υδρόφιλες ρίζες τους: ο φίκος, πολύ συνηθισμένος σε κήπους και αυλές, η λεύκα, η ιτιά, ο ευκάλυπτος και ο πλάτανος. Οι ρίζες τους απλώνουν συχνά πολύ πέρα από την κόμη. Μετράει και ο καιρός: σε ένα ξερό καλοκαίρι, όταν το χώμα στεγνώνει, ο υγρός σωλήνας γίνεται από τις λίγες σταθερές πηγές νερού στην αυλή.
Τα σημάδια που δείχνουν ρίζες
Οι ρίζες δίνουν αργό, επαναλαμβανόμενο πρόβλημα σε όλο το σπίτι, όχι ξαφνικό βούλωμα σε ένα σιφώνι. Ο πίνακας τις ξεχωρίζει από τις άλλες συνηθισμένες αιτίες.
| Τι παρατηρείτε | Ρίζες; | Πιθανή άλλη αιτία |
|---|---|---|
| Αργούν μαζί κουζίνα, μπάνιο και λεκάνη στο ισόγειο ή σε μονοκατοικία | Πιθανό, αν ο αγωγός περνά από αυλή με δέντρα | Λίπη ή λάσπη στον κεντρικό αγωγό |
| Το βούλωμα γυρίζει κάθε λίγους μήνες στο ίδιο σημείο | Πολύ πιθανό | Κοιλιά ή λάθος κλίση στον σωλήνα |
| Λεπτές ίνες σαν τρίχες στο κανάλι του φρεατίου | Σχεδόν σίγουρο | — |
| Χώμα ή άμμος μέσα στο φρεάτιο | Πιθανό, μαζί με σπασμένο σωλήνα | Νερά βροχής από σχάρα ομβρίων |
| Υγρό ή πιο πράσινο κομμάτι στον κήπο πάνω από τη γραμμή | Πιθανή διαρροή που τρέφει ρίζες | Διαρροή ύδρευσης ή ποτίσματος |
| Αργεί μόνο ένας νεροχύτης ή ένας νιπτήρας | Απίθανο | Τοπικό βούλωμα στο σιφώνι |
Συχνά το πρώτο σημάδι είναι ένα φρεάτιο που γεμίζει περισσότερο από ό,τι παλιά, χωρίς ακόμη να ξεχειλίζει. Αν το φρεάτιο της αυλής έχει ήδη ανεβάσει νερό, δείτε τον οδηγό για το τι κάνετε όταν ανεβαίνουν νερά στο φρεάτιο της αυλής.
Τι μπορείτε να κάνετε μόνοι σας, και τι όχι
Μόνοι σας μπορείτε να ελέγξετε και να περιορίσετε τη ζημιά, όχι να βγάλετε τις ρίζες από τον σωλήνα. Η ριζόμαζα είναι ξυλώδης και δεμένη με την ένωση, και κανένα εργαλείο του σπιτιού δεν την κόβει μέσα σε υπόγειο αγωγό.
Με ασφάλεια
- Ανοίξτε και κοιτάξτε το φρεάτιο, αν το καπάκι σηκώνεται εύκολα. Φορέστε γάντια, μη σκύψετε μέσα και κρατήστε παιδιά και κατοικίδια μακριά. Φωτογραφίστε τη στάθμη και ό,τι βλέπετε στο κανάλι.
- Περιορίστε το νερό: αναβάλετε πλυντήρια και μεγάλα ντους μέχρι να ανοίξει ο αγωγός.
- Σημειώστε τη διαδρομή του σωλήνα από το σπίτι προς το φρεάτιο και τον δρόμο, και ποια δέντρα βρίσκονται κοντά της. Έτσι ο τεχνικός ξέρει από πού να ξεκινήσει.
Αποφύγετε
- Αλάτι, θειικό χαλκό, ζιζανιοκτόνα ή καυστική σόδα στην αποχέτευση. Δεν βγάζουν τη ριζόμαζα που ήδη φράζει τον σωλήνα, μπορεί να βλάψουν τον κήπο και καταλήγουν στο δίκτυο.
- Χλωρίνη στο φρεάτιο. Δεν κάνει τίποτα στις ρίζες και, αν συναντήσει άλλο καθαριστικό, βγάζει τοξικά αέρια. Μην ανακατεύετε ποτέ χημικά.
- Το λάστιχο του κήπου ή το πλυστικό μέσα στο φρεάτιο. Ανεβάζουν απλώς τη στάθμη και μπορεί να βγάλουν λύματα στην αυλή.
- Να μπείτε σε φρεάτιο με βάθος. Στον κλειστό χώρο μαζεύονται αέρια από τα λύματα.
Σταματήστε εδώ και καλέστε μας μόλις δείτε ρίζες στο φρεάτιο, όταν η στάθμη του μένει ψηλά ακόμη κι αφού κλείσουν όλες οι βρύσες του σπιτιού, ή όταν το ίδιο βούλωμα έρχεται δεύτερη φορά μέσα στη χρονιά.
Πώς αντιμετωπίζονται οι ρίζες: κοπή, ξέπλυμα, κάμερα, επισκευή
Οι ρίζες αντιμετωπίζονται σε δύο χρόνους: πρώτα ανοίγει ο σωλήνας και μετά κλείνει το σημείο από όπου μπήκαν.
| Μέθοδος | Τι πετυχαίνει | Τι δεν λύνει |
|---|---|---|
| Κοπή με ηλεκτρικό σπιράλ με ριζοκοπτική κεφαλή | Κόβει τις χοντρές ρίζες και ανοίγει αμέσως δρόμο στο νερό | Οι ρίζες ξαναβγαίνουν από την ίδια ένωση |
| Ξέπλυμα με πιεστικό | Κόβει τις λεπτές ρίζες, παρασύρει κομμάτια και λάσπη ως το φρεάτιο και επαναφέρει τη διατομή | Δεν σφραγίζει το άνοιγμα |
| Έλεγχος αποχέτευσης με κάμερα | Δείχνει την ένωση ή τη ρωγμή, την απόσταση από το φρεάτιο και την κατάσταση του σωλήνα | Δεν καθαρίζει από μόνος του |
| Επισκευή ή αντικατάσταση τμήματος | Κλείνει το σημείο εισόδου, με τοπικό σκάψιμο εκεί που έδειξε η κάμερα | Δεν προστατεύει άλλες παλιές ενώσεις της ίδιας γραμμής |
Συχνά η σωστή σειρά είναι κοπή, ξέπλυμα και κάμερα, ώστε η απόφαση για επισκευή να βασιστεί σε εικόνα και όχι σε εικασίες. Τις τιμές καταλόγου θα τις βρείτε στη σελίδα για τον καθαρισμό σωλήνων αποχέτευσης με πιεστικό μηχάνημα.
Ρίζες έξω από το οικόπεδο: ποιον ειδοποιείτε
Η αποχέτευση μέσα στο ακίνητο, μαζί με το φρεάτιο της αυλής, είναι ιδιωτική εγκατάσταση. Από τη ρυμοτομική γραμμή ως τον αγωγό του δρόμου βρίσκεται η εξωτερική διακλάδωση, και η ΕΥΔΑΠ περιλαμβάνει την αποκατάσταση και ανακατασκευή των εξωτερικών διακλαδώσεων των ακινήτων στις εργασίες συντήρησης του δικτύου της. Αν η κάμερα δείξει ρίζες ή σπασμένο σωλήνα πέρα από τη ρυμοτομική γραμμή, αναφέρετέ το στο 1022 της ΕΥΔΑΠ, ή στον φορέα αποχέτευσης του δήμου σας αν η περιοχή δεν ανήκει στην ΕΥΔΑΠ.
Αν οι ρίζες έρχονται από δέντρο του γείτονα ή του πεζοδρομίου, μιλήστε πρώτα με τον γείτονα ή ενημερώστε τον δήμο· για τα νομικά ζητήματα ρωτήστε δικηγόρο. Σε πολυκατοικία, ο αγωγός της αυλής είναι συνήθως κοινόχρηστος και το θέμα περνά από τον διαχειριστή. Τα όρια αναλύονται στο άρθρο πού τελειώνει η ευθύνη σας και πού ξεκινά η ΕΥΔΑΠ.
Πρόληψη: φύτεμα, έλεγχος και στεγανές ενώσεις
Οι ρίζες προλαμβάνονται με σωστή απόσταση στο φύτεμα και με έλεγχο πριν το πρόβλημα γίνει βούλωμα.
- Πριν φυτέψετε, μάθετε από πού περνά ο αγωγός και κρατήστε τα μεγάλα δέντρα όσο πιο μακριά γίνεται. Πάνω από τη γραμμή προτιμήστε γκαζόν, χαμηλά φυτά ή γλάστρες.
- Όπου ένα δέντρο πρέπει να μείνει κοντά, ένα αντιριζικό φράγμα, δηλαδή μια κάθετη μεμβράνη στο χώμα ανάμεσα στο δέντρο και τον σωλήνα, στρέφει τις ρίζες αλλού.
- Σε αυλή με ιστορικό ριζών, ένας έλεγχος με κάμερα και ένα προληπτικό ξέπλυμα του αγωγού με πιεστικό πριν από τις φθινοπωρινές βροχές πιάνουν τις νέες ρίζες όσο είναι ακόμη λεπτές.
- Όταν ανακαινίζετε αυλή ή πιλοτή, αντικαταστήστε τα παλιά τσιμεντένια ή πήλινα τμήματα με σωλήνες με στεγανές ενώσεις.
- Μην αφήνετε μια μικρή διαρροή να «περιμένει»: η υγρασία της είναι αυτό που τραβά τις ρίζες.
Συχνές ερωτήσεις για τις ρίζες στην αποχέτευση
Λιώνει η καυστική σόδα ή το αλάτι τις ρίζες μέσα στον σωλήνα;
Όχι με τρόπο που να ανοίγει τον σωλήνα. Η ριζόμαζα είναι ξυλώδης και πυκνή και δεν διαλύεται από οικιακά προϊόντα. Αυτά καταλήγουν στο δίκτυο και στο χώμα, ενώ ο σωλήνας μένει κλειστός. Οι ρίζες βγαίνουν μόνο μηχανικά.
Πόσο γρήγορα ξαναμεγαλώνουν οι ρίζες μετά την κοπή;
Δεν υπάρχει σταθερός χρόνος. Εξαρτάται από το είδος του δέντρου, την εποχή και το πόσο ανοιχτή είναι η ένωση. Όσο το άνοιγμα μένει, οι ρίζες θα επιστρέψουν, γι’ αυτό μετά την πρώτη κοπή αξίζει έλεγχος με κάμερα για να φανεί το σημείο εισόδου.
Μπορούν οι ρίζες να σπάσουν έναν γερό σωλήνα;
Σπάνια. Συνήθως μπαίνουν από ένωση ή ρωγμή που ήδη υπάρχει. Όταν όμως βρεθούν μέσα και χοντρύνουν, μπορούν να μεγαλώσουν τη ρωγμή και να μετακινήσουν την ένωση, κάνοντας μια μικρή βλάβη μεγαλύτερη.
Πρέπει να κόψω το δέντρο για να λυθεί το πρόβλημα;
Συνήθως όχι. Ο σωλήνας χρειάζεται καθαρισμό και επισκευή της ένωσης, όχι απαραίτητα απομάκρυνση του δέντρου. Οι ρίζες που ήδη φράζουν τον αγωγό δεν φεύγουν αν κοπεί το δέντρο και πρέπει να καθαριστούν έτσι κι αλλιώς.
Φαίνονται οι ρίζες στην κάμερα;
Ναι. Στην οθόνη φαίνονται ως λεπτές ίνες ή ως πυκνή «ουρά» που μπαίνει από μια ένωση. Η κάμερα δείχνει επίσης πόσο μακριά από το φρεάτιο είναι το σημείο, ώστε, αν χρειαστεί σκάψιμο, να γίνει μόνο εκεί.
Τι κάνω αν οι ρίζες είναι στη σύνδεση με τον δρόμο;
Αν η βλάβη βρίσκεται πέρα από τη ρυμοτομική γραμμή, στον αγωγό σύνδεσης προς τον δρόμο, αναφέρετέ τη στην ΕΥΔΑΠ στο 1022 πριν αναθέσετε σκάψιμο στο πεζοδρόμιο. Η αποκατάσταση των εξωτερικών διακλαδώσεων περιλαμβάνεται στις εργασίες συντήρησης του δικτύου της, στην περιοχή όπου είναι αρμόδια.
Αργεί όλο το ισόγειο ή γεμίζει το φρεάτιο της αυλής;
Καλέστε τις Αποφράξεις Αντωνίου στο 210.88.38.479 ή στο 694.800.1300, όλο το 24ωρο, σε όλη την Αττική. Πείτε μας αν υπάρχουν δέντρα κοντά στη γραμμή και πότε βούλωσε τελευταία φορά, για να έρθουμε με τον σωστό εξοπλισμό.